yoldaşlar sürümüzün değerli öküzleri aşağıdaki metin bir çağrı içeriyor ve bu çağrıya kulak vermek boynuzumuzun borcu hepsini tek tek tanıdığım ve sevdiğim bu insan sürüsünün çağrısı biz epistemik öküz cemaati için hayati önem taşıyor zira insan türünden yoldaşlar edinmenin siper yoldaşlığına kavgaya girmenin vakti gelmiştir.gazamız mübarek ola…

Pazar, 24 Mart 2013
ImageKOLEKTİF EKOSOSYALİST DERGİ 16, 17, 18. SAYILARI İÇİN ÇAĞRI

Oradaydık ve Şimdi Buradayız: Düşünceler, Anlamlar ve Pratikler

Yola çıkıyoruz.

Ekoloji mücadelesinin ne olduğu, ne yaptığı, nasıl yaptığı üzerine düşünerek, Kolektif Ekososyalist derginin önümüzdeki takip eden üç sayısını hazırlamak üzere yola çıkıyoruz. Niyetimiz, ekoloji mücadelesinin bileşenleri olarak; teoride ve pratikte mevcut durumumuzu ortaya çıkartmak.
Bu mevcudiyetin kapsamı içinde olduğunu düşündüğümüz tüm kişi ve kurumlarla bu sorgulamanın bir bileşeni olacak şekilde bir temas kurma, tartışma, deneyim paylaşma ve verili durumumuzu sorgulamak temel derdimiz. Ekoloji mücadelesinin çoğulluğunu kabul ederek; doğa, toplum, tarih algımız ile birlikte gündelik yaşamı örgütleme biçimimizin bilinir kılınması ve önceliklerimizi birbirimize karşı ortaya koymayı derginin önümüzdeki üç sayısının ana amaçları arasında görüyoruz. Bu doğrultuda mevcut durum tespiti çabası vesilesiyle, Türkiye’de ekoloji mücadelesinin tarihsel belleğinin anlamlandırılması ve yazılı hale getirilmesi süreçleriyle bu çalışmanın şekilleneceğini öngörüyoruz. Bu tarihsel belleğin, ortak hareket etme irademize, özgün çalışmalar yapmak için düşünsel ve pratik derinleşme niyetimize,  toplumsal, siyasal, felsefi sorgulama ve bu sorgulama üzerinden eyleme geçme fikrimize güçlü ipuçları sunmasını, bir dip dalgası olmasını umut ediyoruz. Bu tartışmaların aynı zamanda sürecin parçası olmak isteyenlere bir yol haritası da çıkartması niyetindeyiz. Bununla birlikte bir sorgulamanın ancak sorular sorarak ilerleyebileceğini düşünüyoruz.
Yaşadığımız, deneyimlediğimiz ve eylediğimiz yaşam üzerine sorular sormak, bu soruların neler olduğunu ve nasıl sorulduğunu ortaya çıkartmak da çağrısını yaptığımız bu sorgulamanın temel uğrağı. Bu sorular üzerinden ekoloji mücadelesinin düzeyini, yapılarını, kavramsal hatlarını, örgütlenme dilini, arzularını, değerlerini, özgürlük potansiyelini, toplumsal olanaklarını ve sınırlılıklarını tartışmanın muhataplarıyla ortaya koymayı, müşterek tüm politik olasılıklarımız için bir gereklilik olarak tanımlıyoruz. Bu heyecanımızla mücadelenin muhataplarıyla birlikte, mücadelenin hangi noktasında olduğumuzu anlamaya çalışmak ve gelecekte nasıl bir süreç örgütlenmesi gerektiğine dair bir yol haritası çıkartmak gerektiği üzerine sizleri düşünmeye ve bizimle birlikte sorular sormaya çağırıyoruz.

KOLEKTİF 16: EKOLOJİ MÜCADELESİNDE DÜŞÜNCELER (20 NİSAN 2013)

Bugün birlikte sorduğumuz birtakım sorularımız var. Dahası bu sorulara verilen teorik ve pratik bir takım yanıtlarımız da var. Bu yanıtların pratik olarak nasıl verildiği kadar sorduğumuz soruların sorulma biçimi ve sorularda kullanılan kavramların ortaklaştırılma tarzı da bir o kadar önem taşıyor. Bu anlamda ekoloji mücadelesinin felsefi kaynağı, düşünsel ve tarihsel kökeni; politik kökeni hangi siyasal eylem biçimlerinden beslenerek farklılaştığını veya oluştuğunu anlamak, bu politik kökler, düşünsel geleneklerin bugün bu hareketlerin var olduğu toplumsal pratikleri nasıl belirlediğini anlamaya çalışmak Kolektif Ekososyalist Dergi’nin bu sorgulamasının temel odaklarından ilki olan“Düşünceler” başlıklı 16. sayı içerisinde değerlendirilecek.
Kendinizi veya yapınızı nasıl tanımlarsınız? Neden? Kendinizi veya yapınızı tarihsel ve toplumsal bir gelenekle bağ kurarak mı tanımlarsınız, bu gelenekle, mücadelenizi tanımlama biçiminiz arasında nasıl bir ilişki var? 

Bu bağlamda, su, gıda, hava, toprak gibi canlı ve cansız yaşamının temel alanlarında politika yapan Türkiye’de pek çok yapı, kişi ve kurum olduğu varsayımıyla yola çıkıyoruz. Bu yapıların veya kişilerin kendini çevreci, yeşil, yaşam savunucusu, ekolojist, ekososyalist vb. gibi tanımlarla ifade ettiğini biliyoruz. Bu tanımlar kullanılırken bir felsefi, politik bir referansla mı kullanılıyor yoksa “gündelik” ve “yaygın” kullanım kalıplarıyla mı hareket ediliyor? Bu sorularla kendimizin ve ekoloji mücadelesinin katkı sunan tüm bileşenlerinin bir fotoğrafını ortaya çıkartmayı arzu ediyoruz.

Yasal anlamları bir yana bırakacak olursak, içinde bulunduğunuz çalışmanın örgütsel formunu nasıl ve neye göre tanımlarsınız? Neden? 

Ekoloji mücadelesi içindeki yapıların bugüne kadar kendilerini farklı isimlerde olduğu gibi farklı biçimlerde adlandırdığını ve anlamlandırdığını biliyoruz. Kimilerinin hareket, kimilerinin parti kimilerinin ise oluşum, kolektif,  platform, meclis gibi formlarla kendini açığa çıkarttığının bilincinde olarak bu formların tercih edilme sebeplerinin hangi politik tahayyüller ekseninde tanımlandığını sorunsallaştırmak istiyoruz. Ekolojik sorunların kısmi, küçük ölçekte ortaya çıkmış biçimlerinde soruna noktasal çözüm geliştirecek yapılar ortaya çıktığı gibi, ekolojik sorunlara sistemik yanıtlar üretmek amacıyla ortaya çıkan yapılar da mevcut. Bu bağlamda örgütsel yapının, ortaya çıkan veya tanımlanan ekolojik sorunla bağını nasıl ilişkilendirmek gerekir?  Bu vesileyle toplumsal hareket, siyasal hareket gibi kavramlarının nasıl anlaşıldığını da ortaya koyabilmeyi hedefliyoruz.

İçinde yer aldığınız yapı veya şahsi olarak siz, ekolojik sorunlara karşı mücadelenin amacının ne olması gerektiğini düşünüyorsunuz? Neden?

Yukarıdakilere ek olarak diğer yandan benzer alanlarda mücadele eden yapıların, sorunları kavramsallaştırmaları, sorunlara çözüm yolları da birbirinden farklılık gösteriyor. Bu yönüyle kendini tarihsel ve felsefi olarak adlandırdığı (çevreci, yeşil, ekolojist vs) ve biçimlendirdiği (hareket, parti, kolektif, platform vs)  yerden bu yapılar ve kişilerin,  ekoloji mücadelesinin amacını nasıl ortaya koyduğunu ortaya koymak bu bölümün bir diğer hedefi olacaktır.

Mücadelenin amacına dair verilen pek çok yanıt olabilir. Yine de önemli olan bu yanıtların altının doldurulabilmesi için gerekli araçların da sağlıklı bir biçimde tartışılması ihtiyacı olduğu fikrindeyiz.

Ekoloji mücadelesinin uygarlık fikri ne olmaldır?

Ekoloji mücadelesi içindeki kişi ve kurumların önceliklerini de bu anlamıyla ortaya koymaya çalışabiliriz. En genel haliyle, doğa varlıklarının korunması, doğaya uyumlu, parçası olduğumuz doğaya içkin bir yaşam biçiminin geliştirilmesi gibi amaçları benimseyen yapılar olduğu gibi, ekoloji mücadelesinin öncelikli olarak toplumsal eşitsizliklerden ortaya çıktığını düşünüp buna uygun amaçlar ortaya koyan yapılar da var. O halde burada sormamız gereken daha temel bir soru var: Ekolojik sorunların kökeninde en temelde hangi sorun(lar) var? Bu sorunlar insan uygarlığının doğayla ilişki kurmasından mı kaynaklanıyor, yoksa insan uygarlığının kendini örgütleme biçiminden mi doğmakta? Yahut bu iki soru arasında bir bağ kurmak, bütüncül cevaplar vermek mümkün müdür?

Ekoloji mücadelenizin demokratik bir yaşamla ilişkisini nasıl tanımlarsınız?

Ekoloji mücadelesinin amacı kadar bu mücadelenin kapsamı da bir o kadar önemli. Yola çıkarken sorduğumuz sorular arasında en önemlilerinden biri de ekoloji mücadelesi denilince bu mücadelenin kapsamına hangi soru ve sorun alanları girmekte olduğu. Bu soru ve sorun alanları arasında ilişkisellik nasıl tanımlanmakta? Örneğin bir kişi veya yapı için kentsel dönüşüm ve termik santral arasında çok önemli bir ilişki olabilir ve bu iki sorun tek bir ekolojik sorun olarak görülebilirken diğer yandan kimi yapılar için kentsel dönüşüm, iklim değişikliği gibi tüm dünyayı ilgilendiren sorunlar kadar insanların geçim derdi de ekolojik bir sorun olarak görülebilir. Mücadelenin kapsamı doğal olarak, ekoloji mücadelesinin amacının tepki hareketi olup olmadığını da ortaya koyacaktır. Zira kalkınmacı bakış açısının dayattığı sürekli büyüme arzusu çoğu kez kimsenin aklına ihtiyaç duymadan sadece önüne koyduğu işi yapmak üzere harekete geçer. Bu nedenle de kimseye bir şey sormadan işini yapmak ister. Peki ya kalkınmanın ötesinde bir hayat mümkün müdür? 

Bu nedenle ekoloji mücadelesi öncelikle bir demokrasi sorunuyla karşı karşıya kalır. Hiç hesap vermeyen bir yatırımcı, yaptığı işleri denetlenemeyen bir devlet ile karşı karşıya kalır. Ekoloji mücadelesi hangi amacı benimserse benimsesin, eninde sonunda hangi ölçek, hangi bakış açısına sahip olursa olsun, birlikte karar verme sorunuyla yüzleşmek zorunda kalır. Bu durum binlerce HES, yüzlerce termik, onlarca altın madeni projelerinde ve nükleer planlarında aynı biçimde işler. Bu durumda,  bir mücadelenin başarı şansı demokratik mekanizmaları hem kendi yapısı içinde hem de toplumsal çatışma zemininde nasıl kurduğuyla ilişkili midir?

Dahası ekolojik krizi derinleştiren yatırımlar karşısında insanları tedirgin eden şey gerçekte nedir? Yaşam kaynaklarının yok olması mı? Bu yaşam kaynakları ile ilişkilerinin kendilerine sorulmadan kesilmesi mi? İnsanların karar alma süreçlerine etkin olarak katılamamaları mı? Bu soruların içinde olan yanıtların biri veya hepsi doğru olabileceği gibi hiç birisi de doğru olmayabilir. Bir bölge için yaşam kaynaklarının ortadan kaldırılması sorun olurken bir başkası için öncelik geleceklerinin o bölgede yaşayan insanlara sorulmadan çiziliyor ve ekonomik-sosyal durumlarının gözetilmiyor olması olabilir.

Bu nedenle ekoloji mücadelesinin devletle ilişkisinin ne olması gerektiğine de bu sorun etrafında yanıt üretmek gerektiği fikriyle yola çıkıyoruz. Bu ilişkiyle birlikte demokrasinin, toplumun kendi yaşamı üzerinde etkin bir biçimde karar verme, aldığı kararları denetleme biçimi olduğu gözetilirse egemen siyasal tarzın karar alma süreçleri içinde ekoloji mücadelesine nasıl bir sorumluluk düşmektedir?  Demokrasi ile ekoloji mücadelesinin ilişkisini, bu sorular etrafında nasıl izah edebiliriz?

Ekoloji mücadelenizin kapitalizm algısını nasıl tanımlarsınız?

Her mücadelenin kapsamı, kavramlarıyla diyalog halinde kendi algı alanını oluşturur. O halde, verili toplumsal ilişkilerimizin cisimleştiği kapitalist yaşam içinde de ekoloji mücadelesini anlamaya ihtiyacımız var. Bu bağlamda, ekoloji mücadelesinin kapsamını belirlerken, ekoloji mücadelesinin de ne olduğu sorusunu kendimize sormalıyız? Mücadelenin kapsamı ile mücadele kavramının anlamını ortaya koyarken mücadelemizin varlık zeminleriyle içinde yaşadığımız sistem arasındaki bağı nasıl ortaya koyabililiriz? Bu anlamda,  ekoloji mücadelesi, kapitalizmi nasıl algılamaktadır? Özel mülkiyet –toplumsal/müşterek mülkiyet veya doğanın metalaştırılması sorununa mücadeleniz nasıl yaklaşır, yaklaşmalıdır?  Ekoloji mücadelelerinin şirketlerle ilişkisi ne olmalıdır?

KOLEKTİF 17: EKOLOJİ MÜCADELESİNDE ANLAMLAR (20 HAZİRAN 2013)

Yaşama anlam verme çabası ile mücadele etme istenci arasında sıkı bir bağ olduğunu kabul ediyoruz. Diğer yandan ise büyük bir çaresizlik kültünün egemenliği altında yaşamaya çalışıyoruz. Bu çaresizlik halesinin siyasal iki yönü var. Kolektif Ekososyalist Dergi’nin “Anlamlar” üstbaşlıklı 17. sayısında ortaya çıkarmaya çalıştığımız çaresizlik argümanının bir yönü şudur: “İnsan uygarlığı kendini var ettiği günden beri doğaya karşı kendi öz çıkarını savunmuştur. Bu nedenle, hangi tarihsel kesit, toplumsal düzen olursa olsun insan uygarlık kurdukça yıkıcı olacaktır.” Bu çaresizlik söylemine göre, yok oluş bir zorunluluktur ve bu zorunluluğa karşı insanlığın yapabileceği hiçbir şey yoktur. Çaresizlik argümanının ikinci bir boyutu ise şu şekildedir: “Tüm dünyada güçlülerin kazanacağı ve güçlülerin her daim parası olanlar olduğudur. Bu nedenle, insan olarak ne kadar diğer canlıları düşünürsen düşün, onlarla birlikte yaşamayı arzularsan arzula yine de parası olan, ordusu olan büyük güçler vardır ve onlar tüm bir yaşamı dilediği gibi kurarlar.”

Bu iki argüman, tarihsel ve modern hegemonya aygıtlarıyla sürekli ve farklı formlarda yeniden üretilir. Bu zorunluluklar söylemi altında, insan türsel olarak diğer canlılardan kopar. Kendi varoluşu tüm yaşamın varoluş zemini haline gelir. Bu anlamıyla, diğer canlıların temsili olarak yaşamında var olması yeterlidir. Güzel bir dere imgesini, sağlıklı bir konut alanı rüyasını, doyurucu ve lezzetli besinlere ulaşma fırsatını da rekabetçi piyasa birer meta olarak önümüze sunar. Bu durumda imgeleri satın almak suretiyle sahici olana ikame ederek, sahici olanı üretebiliyorsak, ekoloji mücadelesi hangi değerler alanını nasıl koruyacaktır?

Bu anlamıyla bir etik kaygı kadar, mücadeleye anlam veren politik kaygı ne olmalıdır? Her şeyi ve hatta cenneti de vadeden piyasa içinde, insanlar neden mücadele eder, bu sistem içinde mücadele edilebilir mi?

Arzu edilenin, itaat edildiğinde elde edilebildiğine ilişkin iç görü bizi sadece diğer canlılardan kopartmakla kalmaz, aynı zamanda insanı zamandan da kopartır. Hem geçmişinden hem de geleceğinden bağımsız bir varlık haline gelir insan. Geçmiş sadece “yaşanmış tecrübeler batağıdır” gelecek ise “kestiremediğimiz bir zorunluk”. Bu iki anı sildiğimizde modern insanın elinde şu kalır:

“Bir gün dünyanın sonu gelecektir ve o nedenle yaşayan kuşaklar bir başka kuşağı düşünmek zorunda değildir. Bu nedenle şimdi ve burada en iyisini kendim için istemeliyim.”

Bu faydacı refleks dahi, insanın yaşama arzusuna dışsal değildir. Ancak, mücadele etmek sadece kendi öz çıkarını savunmak olarak kabul edilemez. Bir yaşama mücadelesi olarak ekoloji mücadelesi öncelikli olarak, insanın maddi varlığını devam ettirme istenciyle ilgilidir. Mücadele insanların, yaşama zorunluluğudur. Yaşamak için de barınmak, beslenmek gibi canlılığın gereklerini yerine getirmesi gerekir. O halde kendimize ve yol ortaklarımıza sormamız gereken soru şudur: en geniş anlamıyla ekoloji mücadelesi nasıl bir yaşamı arzulamaktadır?

Bu anlamıyla ekoloji mücadelesinin öznesi tanımlanabilir mi? Ekolojik sorunların tüm insanlığı etkilemesi, tüm sınıfların bu soruna birlikte çözüm bulması gerektiği anlamına mı gelir? Bu mümkün müdür? Veyahut ekoloji mücadelesi, duyarlılık sahibi sınıfların politikası mı yoksa belli bir yaşam zorunluluğu mudur? Bu anlamıyla ekoloji mücadelesi kırda ve kentte insanların günlük yaşam zorunluluklarının neresinde durmaktadır? Kirlenen doğa, artan şekilde dayanıksız ürünlerin hızlı tüketimine dayalı yaşam biçimi, bozulan sağlık ve çevre sağlığı koşulları, gıda güvencesizliği, iklim değişikliği, toprağın giderek bereketini kaybetmesi gibi olgular toplumsal yapıları nasıl ve ne ölçüde ilgilendirir?

Doğaya yabancılaşan insanın, doğanın varlığını devam ettirmesi için göstereceği çaba, etik bir sorumlulukla hayata geçirebilir mi? Bu etik sorumluluğu da kapsayan bir toplumsal sorumluluğun kavramları ne olmalıdır?

Bir özgürlük ideali, demokrasi arzusu, eşitlik isteği ile doğanın varlığını devam ettirmesi gerekliliği arasında nasıl bir ilişki tanımlanabilir?

KOLEKTİF 18: EKOLOJİ MÜCADELESİNDE PRATİKLER (20 EYLÜL 2013)

Düşünceler ve anlamlar, insanın maddi pratikleridir. Bu yönüyle, eylemek, düşünmek demektir. Kendi üzerine düşünmek için de Kolektif Ekososyalist Dergi’nin 18. Sayısında yine bu mücadelenin eyleme biçimine bakmayı gerekli görüyoruz. Ekoloji mücadelesi içinde son dönemde ön sıralarda Türkiye özelinde gündemi en çok meşgul eden konulardan termik santrallere karşı kimi yerel hareketlerin mücadelesi, HES’lere duyarlı toplum kesimlerinin etkinlikleri, köylü mücadeleleri, altın karşıtı mücadeleler, kentsel dönüşüm mücadeleleri yer almaktadır. Bu sorunlar çoğunlukla genel bir duyarlılığın artması ile birlikte artış göstermekte fakat yine de sorunun bulunduğu coğrafyanın sınırlılık ve olanakları ile etki alanını belirlemektedir. İyi olanın mücadele etmek olduğu kabul edildiğinde, daha dirençli mücadeleler geliştiği bir gerçektir. Ancak, iyi olanı salt kendi maddi pratiği ve olası kazanımlarıyla sınırlandırmış bir eyleme biçimi de aynı zamanda kendi mezarının da kazıyıcısıdır.

Bir arada yaşama iradesi dışlanıp, ortak var olma istenci diri tutulmadığında her mücadelenin kendi yaktığı mum kadar yer ışıttığının bilincinde olmakla birlikte malum sorun önümüzde durmaktadır.

Benzer mücadele alanında olan yapılar, örneğin tohum ve gıda; su; enerji, nükleer karşıtı hareket gibi sorun alanları içinde olan yapıların bir arada hareket etmesinin yolunu açacak olan unsurlar nelerdir? Bu yapılar birlikte hareket etmeli midir? Bu yapıların eşgüdümlü çalışmasının olanakları var mıdır?

Mevcut halimizle toplumsal eyleme biçimimizin rekabetçi bir hat üzerinden belirlendiği gözetilecek olursa, rekabetçi olmayan bir siyasal form nasıl inşa edilebilir?Bu mümkün müdür?

Eylem, tekil bir yapının kendinden menkul yaptığı faaliyetlerle sınırlı olarak ortaya koyacağı  bir irade olarak görülmemelidir. Bu bağlamda bir yapının veya kişinin tek başına yaptığı eylemlerin, birlikte yaşama sorununa katkısının ne olacağı üzerinde bu noktada durmak daha fazla t etkin sorgulamalara da yol açabilecektir. Ancak kendimizi belli bir çoğulluğun içinde düşündüğümüzde zaaflarımızı ve olanaklarımızı ortaya koymamız mümkün olabilecektir. Bu nedenle ekoloji mücadelesinin çoğulluğu içinde, durduğumuz yerden mücadeleye hangi açıdan katkı sunabileceğimizi ve mücadelenin pratik zeminlerini geliştirebileceğimize yanıt vermeliyiz. Bu bağlamda, ekoloji mücadelesi karşılıklı öğrenme, dayanışma ve biriktirme temelinde gelişmesi için neler yapabilir? Bunun için nasıl bir örgütsel model geliştirebilir?

Bu sorgulamayla birlikte soru sorarak yürümek için, parçası olmadan bütünü olamayacağımız ekoloji mücadelesinin Türkiye ve dünyadaki yerini sorgulamak için yola çıkıyoruz. Kolektif Ekososyalist Dergi’nin takip eden bu üç sayısında bu yolu kendini mücadelenin parçası hissedenlerle birlikte yürümek istiyoruz. Öyleyse başka bir dünyayı şimdi buradan kurmak için yola çıkmalı. Birlikte anlamak ve değiştirmek için yola çıkmalı. Var mısınız?

Sevgilerimizle.
Kolektif Ekososyalist Dergi
 adına Fevzi Özlüer, Ethemcan Turhan. 20.3.2013

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s